YENİ DOĞAN İÇİN BESLENME ÖNERİLERİ

YENİ DOĞAN İÇİN BESLENME ÖNERİLERİ

Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü
& Beslenme ve Diyet Bölümü

SAĞLIKLI BÜYÜYEN ÇOCUKLAR İÇİN BESLENME ANNE SÜTÜ İLE BAŞLAR.

İlk 6 Ay Sadece Anne Sütü Sağlıklı bebekler için İlk 6 ay en uygun besin sadece Anne sütüdür. Doğumdan hemen sonra salgılanan koyu sarı renkli süt kolostrum (ağız)sütüdür. Kolostrumun bebek açısından koruyuculuk ve besleyicilik özelliği çok yüksektir. Bu nedenle mutlaka bebeğinize vermelisiniz. Sütünüzü artırmak için düzenli olarak bebeğinizi
emzirmeli, dengeli beslenmeli stresten uzak durmalı bol sıvı
almalısınız. Emzirme döneminde yeterli ve çeşitli beslenmek sütünüzün miktarını arttıracağı gibi kalitesini de arttıracaktır. Her bebeğin ihtiyacı farklıdır. Bebeğinizi 2-3 saatte bir her memenizden 15-20 dk emzirmek yeterli olacaktır. Büyüme hızı normal olan bebek yeterli beslenen bebek anlamına gelir. Anne sütü ile beslenen bebekler daha sağlıklı mutlu ve huzurlu olur.

Doğum şekliniz ne olursa olsun doğum sonrası ilk bir saat içerisinde bebeğiniz emzirmeye başlamalısınız.Unutmayın ki “sütüm gelmiyor” endişesi süt algılamanızdaki en büyük olumsuzluktur. Annenin dingin, kaygısız olması ve bebeği ile sık temas etmesi sütün artması ile ilişkilidir.

BEBEKLER İÇİN BESLENME ÖNERİLERİ

TAMAMLAYICI BESLENME İLE BİRLİKTE EMZİRMEYİ 2 YAŞİNAKADAR SÜRDÜRMEK ÇOCUK SAĞLIĞI AÇISINDAN OLDUKÇA ÖNEMLİDİR.

Tamamlayıcı Beslenme

Bebeklerin 6. ayından itibaren anne sütünün yanı sıra diğer besinlere de ihtiyacı vardır. Fakat bebeğin organlarının ve sisteminin hala gelişmekte olduğu göz önünde bulundurularak bu besinlerin uygun zamanlar da ve uygun içeriklerde verilmesi gerekir.

Tamamlayıcı Besinlere Zamanında Başlanmalı, Besinler Yeterli , Güvenilir Ve Uygun Olmalıdır.

BEBEKLER İÇİN BESLENME ÖNERİLERİ

Aylara Göre Verilmesİ Önerilen Tamamlayıcı Besinler

0. AY
SADECE ANNE SÜTÜ (BEBEĞİN BÜYÜME EĞRİSİ TAKİP EDİLEREK ANNE SÜTÜNÜN VERİLEMEMESİ HALİNDE DOKTORU TARAFINDAN ÖNERİLEN BİR FORMÜLA İLE BESLENMESİNİN PLANLANMASI GEREKİR)

6. AY
ANNE SÜTÜNE DEVAM
YOĞURT ,KEFİR
SEBZE VE MEYVE PÜRESİ( KABAK ,HAVUÇ,PATATES,
ELMA ,ARMUT,ŞEFTALİ)
YUMURTA SARISI (1/4 ORANINDA )

7. AY
ANNE SÜTÜNE DEVAM
EV YAPIMI YOĞURT,KEFİR,TUZSUZ PEYNİR,(LOR,LABNE)
MEYVE VE, SEBZE PÜRELERİ,SEBZE ÇORBALARI
PEKMEZ
PİRİNÇ UNU, PİRİNÇ
YUMURTA SARISI (TAM)
ET(ÇİFT ÇEKİLMİŞ KUZU KIYMA)
BİTKİSEL YAĞ (ZEYTİN YAĞI)

8. AY
ANNE SÜTÜNE DEVAM
EV YAPIMI YOĞURT, KEFİR,TUZSUZ PEYNİR(LOR, LABNE)
MEYVE SUYU ,SEBZE SUYU VE PÜRELERİ Q
PEKMEZ
ET (BALIK, TAVUK ,DANA VE KUZU ETLERİ)
BİTKİSEL YAĞLAR (ZEYTİN YAĞI)
İYİ PİŞMİŞ EV YEMEKLERİ (TUZSUZ)
TAM YUMURTA SARISI
TAHILLAR
KIRMIZI MECİMEK KURU FASULYE NOHUT EZMELERİ

8-9 AY
PARMAK GIDALAR( HAŞLANMIŞ SEBZELER,MEYVELER)

12. AY
ANNE SÜTÜ DEVAM
AİLE SOFRASINA OTURARAK SAĞLIKLI EV YEMEKLERİ
TÜKETEBİLİR

PARMAK GIDALAR
– ELMA, ARMUT, ŞEFTALİ, MUZ
-HAVUÇ, SALATALIK, KABAK, PATATES, BROKOLİ
-PEYNİR
-İYİ HAŞLANMIŞ KUZU TAVUK ETİ
-YUMURTA
-PANKEK,MAKARNA

3 GÜN KURALI
(AYNIBESİNİ 3 GÜN VERMEKTİR)
HER YENİ GIDAYA TEK TEK VE AZ AZ BAŞLAYIN (1-2 TATLI KAŞIĞI) VE MİKTARI GİDEREK ARTIRARAK AYINA UYGUN ÖĞÜN MİKATINA ÇIKARIN .

EK BESİNLERE GEÇERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

– YENİ EKLEYECEĞİNİZ BESİNLERİN ÇOCUKTA ALERJİK ETKİ YAPIP YAPMADIĞINA DİKKAT EDİN.
-İLK KEZ EK BESİN DENERKEN BEBEĞIN KEYİFLİ OLMASINA DİKKAT EDİNİZ. MUTLAKA DİK OTURUR POZİSYONDA OLMASI GEREKMEKTEDİR. DENENECEK BESIN 1 ÇAY KAŞIĞI İLE BAŞLANIP, MAKSİMUM 1 CAY BARDAĞI KADAR VERİLMELİDİR.
– EK BESİN VERILMEYE TEK ÇEŞIT BESİN İLE BAŞLANIR .BEBEĞİN ALIŞMA DURUMUNA GÖRE GIDA ÇEŞİTLİLİĞİ ARTTIRILIR.
-BEBEKLER YENİ BİR BESİN DENERKEN İSTEKSİZ OLABİLİRLER. BU DURUM İŞTAHSIZLIK OLARAK ALGILANMAMALIDIR. BİR YENİ BESİNİ BEBEĞİNİZE BAŞLARKEN 3 GÜN ARKA ARKAYA DENEMELİ , ALMIYORSA 2 HAFTA ARA VERİP TEKRAR 3 GÜN ARKA ARKAYA DENEMELİSİNİZ.

BEBEĞİME GÜNLÜK NE KADAR TAMAMLAYICI BESİN VERMELİYİM?

TAMAMLAYICI BESİNLERE BAŞLARKEN ÖGÜN SAYISININ İHTİYACIN ÜSTÜNDE OLMAMASI VE EMZİRME SIKLIĞININ AZALMAMASI GEREKİR . TAMAMLAYICI BESİNLERE BAŞLANDIKTAN SONRADA BEBEĞİN BESLENMESİ İÇİN ANA ÖĞÜN ANNE SÜTÜDÜR. BEBEĞİN GÜNDE EN AZ 500 CC ANNE SÜTÜ VEYA MAMA ALMASI GEREKMEKTEDİR. 6-8 AYA KADAR ANNE SÜTÜ % 70, EK BESİNLER % 30, 9-12 AY % 60 ANNE SÜTÜ % 40 EK GIDALAR ŞEKLİNDE BESLENMELİDİR 1 YAŞINDA BİLE BEBEĞİN BESLENMESİNİN % 50’ SİNİ ANNE SÜTÜ KARŞILAMALIDIR. TAMAMLAYICI BESİN 6-8AY ARASINDA 2 ÖĞÜN ( TOPLAM 2 ÇAY BARDAĞI ), 9 -12 AY ARASINDA 3 ÖĞÜN ( 1 ÖĞÜN EN FAZLA 1 ÇAY BARDAĞI OLUR)OLARAK VERİLİR. UNUTMAYIN Kİ ZAMANINDAN ÖNCE FAZLA MİKTAR DA EK BESİN TOLERASYONU OLUMSUZ YÖNDE ETKİLEMEKLE BİRLİKTE ANNE SÜTÜNÜZÜN AZALMASINA DA NEDEN OLABİLİR

EK BESİNLERE GEÇERKEN DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

-BESİNLERİN EVDE HAZIRLANMIŞ OLMASINA ÖZEN GÖSTERİN. HAZIR ÜRÜNLER ,KONSERVE VE PAKETLENMİŞ BESİNLER KULLANMAYINIZ.
-BESİNLERİ ANNE SÜTÜ İLE AYNI ÖGÜNDE VERMEYİNİZ. EK BESİNLER TEK BAŞINA BİR ÖĞÜN OLMALIDIR. -BESİNLERİ BARDAK İLE VEYA KAŞIK İLE VERİNİZ.
-EK BESİNLERİ BEBEĞİNİZ AÇKEN DENEYİNİZ. -BESİNLERİ HİJYEN KURALLARI ÇERÇEVESİNDE HAZIRLAYINIZ.
-BESİNLERİ PÜRE HALİNE GETİRMEK İÇİN CAM RENDE VEYA ÇATAL KULLANINIZ. GEREKSİZ YERE BLENDER KULLANMAYINIZ.
-BEBEĞINİZİN 7-8.AYLARINDAN SONRA YUTMAYI ÖGRENMESİ İÇİN BEBEĞIN MOTOR GELİŞİMİNE UYGUN OLARAK HAFİF PÜTÜRLÜ PÜRELERİDE DENEYEBİLECEĞİNİZİ UNUTMAYIN.
– MEYVE SUYU YERİNE MEYVENİN KENDİSİNİ VEYA PÜRESİNİ VERMEYE ÇALIŞINIZ.
– BAZI BESİNLERİ PÜRE KIVAMINA GETİRMEK İÇİN SULANDIRICI OLARAK MEYVE SUYU, SAĞILMIŞ ANNE SÜTÜ, PEKMEZ,YOĞURT , KEFİR KULLANABİLİRSİNİZ.
-HAZIRLADIĞINIZ MEYVE VE SEBZELERİ BEKLETMEDEN YEDİRİNİZ.

TAMAMLAYICI BESINLERDE 1 YAŞDAN ÖNCE VERİLMEMESİ GEREKENLER

BİR YAŞINA KADAR
-BAL
– İNEK SÜTÜ, -YUMURTA BEYAZI -TUZ (TURŞU ),
-BASİT ŞEKER (REÇEL ,PASTA VS.)
-SALAM SUCUK , SOSİS GİBİ ŞARKÜTERİ ÜRÜNLERİ
-ÇAY, KAHVE BİTKİ ÇAYLARI , KAKAO, ÇİKOLATA KAFEİN İÇEREN GAZLI İÇECEKLER
-PAKETLİ VE TATLANDIRICI İÇEREN BESİNLER VERİLMEMELİDİR.
-SEBZELERDEN 1 YAŞINA KADAR BAKLA (FAVA) ,2 YAŞINA KADAR PATLICAN TÜKETMESİ UYGUN DEĞİLDİR.
-ALERJİ RİSKİ NEDENİ İLE, DOMATES ,ÇİLEK , KİVİ, PORTAKAL , MANDALİNA GİBİ MEYVELER EK GIDAYA BAŞLADIKTAN SONRA İLK 1-2 AYDAN SONRA DOKTOR ÖNERİSİ İLE BAŞLANILABİLİR.

– BESİN ALLERJİSİ OLAN BEBEKLERE YUMURTA , FINDIK, FISTIK, BALIK VE SOYALI BESİNLER 12. AYDAN ÖNCE BAŞLANMAMALIDIR.
-KURUYEMİŞ 1 YAŞINA KADAR VERİLMEMELİ.
3-4 YAŞINA KADAR ASPİRASYON RİSKİNE NEDEN OLABİLECEĞİ İÇİN EZİLEREK VERİLMELİDİR. YİNE ASPİRASYON RİSKİ NEDENİ ILE PATLAMIŞ MISIRDAN DA UZAK DURULMALIDIR.
-EK BESINLERE GEÇİLEN İLK 6-8 AYLARDA BEBEKLER İÇİN AYRI YEMEKLER HAZIRLAYIN .
9.-12. AYLARDAN SONRA BEBEKLER SAĞLIKLI BESLENEN SOFRALARDA BESLENEBİLİR.

BESİN HAZIRLAMADA DİKKAT ETMEMİZ GEREKENLER

BEBEK BESLENMESİNDE BEBEKLERİN DEMİRDEN ZENGİN BESİNLER TÜKETMESİ OLDUKÇA ÖNEMLİDİR. ÖĞÜNLERİNİZİ PLANLARKEN AŞAĞIDAKİ TABLODAN DEMİR İÇERİĞİ YÜKSEK BESİNLERİ TERCİH EDEBİLİRSİNİZ. TERCİHLERİNİZİ YAPARKEN BEBEĞİNİZİN AYINA UYGUN BESİNLER OLMASINI UNUTMAYINIZ.

Çocuklar için
DEMİRDEN ZENGİN BESİNLER

Demirden zengin besinler tercih etseniz de, Demir takviyesini doktorunuzun uygun gördüğü sürede ve dozda kullanmayı
UNUTMAYIN!

TAMAMLAYICI BESİNLER NASIL HAZIRLANIR

YEŞİL ÇORBA
(6 AYDAN İTİBAREN )

MALZEMELER
1 ÇORBA KAŞIĞI BEZELYE
1 AVUÇ SEMİZ OTU YAPRAĞI
1 TATLI KAŞIĞI SIZMA ZEYTİN YAĞI
90 ML ANNE SÜTÜ VEYA DEVAM SÜTÜ
YAPILIŞI
1 ÇORBA KAŞIĞI BEZELYE VE 1 AVUÇ SEMiZOTUNU BUHAR
TENCERESİNDE PİŞİRİNİZ VE TEL SÜZGEÇTEN GEÇİRİNİZ.
BİR TATLI KAŞIĞI SIZMA ZEYTİN YAĞINI İLAVE EDİN.
90 ML ANNE SÜTÜ VEYA DEVAM SÜTÜNÜ DE EKLEYİP KARIŞTIRINIZ .
NOT : 7. AYDAN İTİBAREN 1 ÇORBA KAŞIĞI BULGUR İLE
ÇORBANIZI ZENGİNLEŞTİREBİLİRSİNİZ.
BROKOLİ ÇORBASI (6.AYDAN İTİBAREN)
MALZEMELER
1 İNCE DİLİM BAL KABAĞI
2 ÇIÇEK BROKOLİ
1 TATLI KAŞIĞI SIZMA ZEYTİNYAĞI
1/2 ÇAY BARDAĞI ET SUYU. (HAŞLANMIŞ ETİN SUYUNDAN
ALINABİLİR)
HAZIRLANIŞI
FIRIN 180 DERECE ISITILIR. PİŞİRME KABINA ZEYTİN YAĞI
KOYULUR İNCE DİLIMLENMİŞ BAL KABAKLARI KABA DİZİLİR
VE FIRINA SÜRÜLÜR. EZİLECEK ŞEKİLDE YUMUŞAYANA
KADAR PİŞİRİLİR. AYRI BİR YERDE BROKOLI BUHARDA 6 DK.
PİŞİRİLİR. PİŞMİŞ BAL KABAĞI VE BROKOLİ BLENDERDAN
GEÇİRİLİR. ET SUYU DA İLAVE EDİLİP BEBEĞİN ALIŞIK
OLDUĞU KIVAMDA
SERVİS EDİLİR. .

KIŞ SEBZELERİ ÇORBASI
(6.AYDAN İTİBAREN)

MALZEMELER
1 KÜÇÜK DİLİM BAL KABAĞI
1 KÜÇÜK BOY PATATES
YARIM HAVUÇ
60ML ANNE SÜTÜ VEYA DEVAM SÜTÜ*
YAPILIŞI
KÜÇÜK DİLİM BALKABAĞI,1 KÜÇÜK BOY PATATES, YARIM HAVUCU PİŞİRİNİZ. ÜZERİNE 1 TATLI KAŞIĞI ZEYTİN YAĞI,
ANNE SÜTÜ VEYA DEVAM SÜTÜ İLAVE EDİP ÇATALLA EZEREK PÜRE HALİNE GETİRİNİZ.

ARMUT KAYISI PÜRESİ
(6.AYDAN İTİBAREN)

MALZEMELER
2 KURU KAYISI
1 KÜÇÜK BOY ARMUT

YAPILIŞI
2 KURU KAYISI SICAK SUDA BEKLETİLİR VE İYİCE
YUMUŞAYINCA KÜÇÜK PARÇALARA BÖLÜNEREK
ÇATALLA EZİLİR. 1 ADET ARMUT CAM RENDE İLE
RENDELENEREK KAYISI İLE KARIŞTIRILIR.
KABIZLIK PROBLEMİNDE 6. AYDAN İTİBAREN
DENENEBİLİR.

SEBZE ÇORBASI
(7. AYDAN İTİBAREN)

SÜTLÜ KEREVİZ ÇORBA
(7.AYDAN İTİBAREN)

MALZEMELER
1 KÜÇÜK KASE KARNABAHAR
1 ADET KÜÇÜK KIRMIZI PANCAR (SOYULMUŞ DOĞRANMIŞ)
YERİNE 1 KÜÇÜK HAVUÇ DA OLABİLİR.
YARIM ÇAY BARDAĞI YULAF EZMESİ
1 ŞU BARDAĞI SU (İSTENİLEN KIVAMA GÖRE
AYARLAYABİLİRSİNİZ)
1 TATLI KAŞIĞI SIZMA ZEYTİN YAĞI
HAZIRLANIŞI
YULAF EZMESİ SU İLE KARIŞTIRILIP DİĞER SEBZELER
EKLENEREK PİŞİRİLİR. PİŞEN SEBZELER BLENDERDEN
GEÇİRİLİR. ILIDIKTAN SONRA ZEYTİN YAĞI EKLENİP
KARIŞTIRILIR.

MALZEMELER
1 KÜÇÜK BOY PATATES
½ HAVUÇ
½ KEREVİZ
1 TATLI KAŞIĞI BULGUR
1 ÇAY KAŞIĞI ZEYTİN YAĞI
60 ML ANNE SÜTÜ VEYA DEVAM
HAZIRLANIŞI
1 KÜÇÜK BOY PATATES, YARIM HAVUÇ , YARIM KEREVİZ VE 1
TATLI KAŞIĞI BULGURU HAŞLAYINIZ. 1 ÇAY KAŞIĞI
ZEYTİN YAĞI EKLEYİP PÜRE HALİNE GETİRİNİZ 60 ML DEVAM
SÜTÜ İLE KARIŞTIRARAK ÇORBA HALİNE DE
GETİREBİLİRSİNİZ.

PEYNİRLİ SEBZE PÜRESİ
(7. AYDAN İTİBAREN)

LOR PEYNİRLİ KARNABAHAR BROKOLİ PÜRESİ
( 7. AYDAN İTİBAREN)

MALZEMELER
½ ORTA BOY KEREVİZ
½ ORTA BOY HAVUÇ
½ ORTA BOY KABAK
½ ORTA BOY PATATES
60 ML ANNE SÜTÜ VEYA DEVAM SÜTÜ*
½ KİBRİT KUTUSU KADAR TUZSUZ BEYAZ PEYIR
HAZIRLANIŞI
HAVUÇ, KEREVIZ, KABAK VE PATATESI HAŞLADIKTAN SONRA
TEL SÜZGEÇTEN GEÇİRİNİZ. 60 ML ANNE SÜTÜNÜ
VEYA DEVAM SÜTÜNÜ KUTU ÜZERİNDEKİ TALİMATA UYGUN
OLARAK HAZIRLAYINIZ VE HAŞLANMIŞ SEBZELERİN
ÜZERİNE İLAVE EDEREK KARIŞTIRINIZ. HAZIRLAMIŞ
OLDUĞUNUZ ÇORBANIN ÜZERINE BEYAZ PEYNİR İLAVE
EDEREK BEBEĞİNİZ İÇİN SERVİSE HAZIR HALE
GETİREBİLİRSİNİZ.

MALZEMELER
100GR BROKOLİ ÇİÇEKLERİNDEN AYRILMIŞ
100GR KARNABAHAR ÇİÇEKLERİNDEN AYRILMIŞ
60GR LOR PEYNİRİ (2 YEMEK KAŞIĞI)
2 ÇORBA KAŞIĞI ANNE SÜTÜ
1 ÇORBA KAŞIĞI SIZMA ZEYTİN YAĞI
KİMYON
FESLEĞEN YAPRAKLARI (OPSİYONEL)
HAZIRLANIŞI
KARNABAHAR VE BROKOLİLERİ YUMUŞAYANA DEK BUHARDA PİŞİRİNİZ. KARNABAHARI, BİR TUTAM KİMYON, 30GR LOR PEYNİRİ 1 ÇORBA KAŞIĞI ANNE SÜTÜ VE YARIM YEMEK KAŞIĞI ZEYTİN YAĞI İLE PÜRE HALİNE GETİRİN .AYNI İŞLEMİ BROKOLİ İÇİN DE UYGULAYIP DONDURMA SERVİS YAPARAK KASEYE ALINIZ. ÜZERİNİ FESLEĞEN YAPRAKLARI İLE SÜSLEYEREK SERVİS YAPABİLİRSİNİZ.

HAVUÇLU KREP
(8.AYDAN İTİBAREN)

YULAFLI BADEMLİ ELMALI MUHALLEBİ
(8. AYDAN İTİBAREN)

MALZEMELER
1 YUMURTA ŞARISI
1 YEMEK KAŞIĞI TAM BUĞDAY UNU,
1 YEMEK KAŞIĞI TUZSUZ PEYNİR
YARIM HAVUÇ
2 YEMEK KAŞIĞI İÇME SUYU
1 ÇAY KAŞIĞI ZEYTİN YAĞI
HAZIRLANIŞI
HAVUCU BUHARDA PİŞİRİP,ÇATAL İLE EZİNİZ. VEYA İNCE
RENDE İLE RENDELEYEREK ÇİĞ OLARAK DA
KULLANABİLİRSİNİZ.YUMURTA SARISI, UN VE SUYU
KARIŞTIRINIZ. ISINMIŞ TAVAYA ÇOK AZ ZEYTİN YAĞI SÜRÜP
MİNİK ÖLÇÜLERDE KREP HAMURUNU DÖKEREK ARKALI ÖNLÜ PİŞİRİNİZ

MALZEMELER
2 ÇORBA KAŞIĞI YULAF UNU
1 TATLI KAŞIĞI BADEM UNU
1 ADET ORTA BOY ELMA
1 TATLI KAŞIĞI SIZMA ZEYTİN YAĞI
1 SU BARDAĞI 200ML SU
HAZIRLANIŞI
1 ADET ELMAYI KABUĞUNU SOYARAK RENDELEYİNİZ. 200ML
SU VE YULAF UNUNU TENCEREYE KOYUNUZ, KISIK ATEŞTE 7-8 DK KARIŞTIRARAK PİŞİRİNİZ. ELMA RENDESİ VE BADEM
UNUNU TENCEREYE İLAVE EDİP 2 DAKKİKA DAHA PİŞİRİNİZ.
OCAĞIN ALTINI KAPATIP 10 DK KADAR DEMLENMESİ İÇİN
BEKLEYİNİZ. 1TATLI KAŞIĞI ZEYTİN YAĞINI İLAVE EDİP
KARIŞTIRINIZ. İSTEĞE GÖRE BAHARAT OLARAK 1 TUTAM TARÇIN DA EKELEYEBİLİRSİNİZ.

KABAKLI YULAFLI PANKEK
(+10 AY )

MALZEMELER
YARIM SU BARDAĞI KABAK PÜRESİ
YARIM SU BARDAĞI TAM BUĞDAY UNU
YARIM SU BARDAĞI YULAF EZMESİ
2 YUMURTA
1 ÇAY KAŞIĞI KABARTMA TOZU
HAZIRLANIŞI
KABAĞI BUHARDA HAŞLAYIP ÇATAL İLE EZİNİZ . YUMURTA VE
DİĞER MALZEMLERİDE KARIŞTIRIP, ISINMIŞ TAVAYA ÇOK AZ
ZEYTİN YAĞI SÜRÜP ARKALI ÖNLÜ PİŞİRİNİZ.

X